Tadeusz Kochanowicz
Biografia
Tadeusz Kochanowicz urodził się w Ostrowcu Świętokrzyskim w rodzinie Kochanowiczów. Jego ojciec był inżynierem, a stryjem był Jan Kochanowicz, aktor i reżyser teatralny.
Ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Do 1934 roku był członkiem Legionu Młodych, a według jego wspomnień współtworzył tzw. lewe skrzydło Legionu, łącząc się m.in. z Kazimierzem Moczarskim i Zapasiewiczem. Dzięki kontaktom z Jeunesse Laïque et Républicaine z Moczarskim nawiązała się przyjaźń, która miała później wpływ na jego karięrę. W 1932 roku Kochanowicz pomógł Zapasiewiczowi w uzyskaniu stypendium MSZ na studia w Institut des Hautes Études Internationales. W 1934 rozpoczął pracę jako referent w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej; do 1936–1939 był członkiem Klubu Demokratycznego.
W czasie wybuchu II wojny światowej znajdował się na Wołyniu. Został aresztowany we Lwowie przez władze radzieckie podczas próby ucieczki do Francji i osadzony w łagrach, m.in. w Republice Komi, przebywał w aresztach i więzieniach w Skole, Stryju, Łubniach, Połtawiei i Charkowie. W 1989 roku opublikował wspomnienia z pobytu w sowieckim areszcie pt. W Komi i gdzie indziej.
Po wyjściu z więzienia powrócił do Warszawy, a następnie wyjechał do Wielkiej Brytanii. W Anglii szkolił się na skoczka z zamiarem przedostania się do okupowanej Polski. W latach 1943–1944 był łącznikiem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Rządu RP na uchodźstwie. Pracował także w radiostacji Świt, nadającej audycje do kraju i za granicą, a także opisywał ten okres w wspomnieniach Na wojennej emigracji. W 1945 pracował jako redaktor biuletynu w Radiu Belgijskim w Brukseli.
W 1945 zostały wysłane do Polski decyzje Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej; wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej, która w 1948 roku współtworzyła Polską Zjednoczoną Partię Robotniczą. W latach 1945–1947 był naczelnikiem wydziału i dyrektorem departamentu w Centralnym Urzędzie Planowania w Warszawie. W 1946 roku pomógł Zofii Moczarskiej znaleźć pracę, gdy jej mąż Kazimierz przebywał w więzieniu. W lipcu 1947 został Podsekretarzem Stanu w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej. W 1949 roku wszczęto przeciw niemu śledztwo w sprawie kontaktów z ambasadą brytyjską; w październiku 1949 utracił stanowisko. Przez kolejne pięć lat był przetrzymywany w więzieniu na Mokotowie. W latach 1950–1954 był przesłuchiwany przez funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w związku ze sprawą Mariana Spychalskiego. 18 listopada 1954 roku Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazał go na 8 lat więzienia.
W marcu 1957 roku ponownie objął funkcję Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej. Pełnił ją do czerwca 1960 roku. Następnie był Zastępcą Przewodniczącego w Komitecie Pracy i Płac w Warszawie (do kwietnia 1968) oraz Prezesem Komisji Organizacji Zarządzania w Warszawie (od kwietnia 1968 do września 1971).
Życie prywatne: żoną była Zofia z Ptaszyckich (1922–1997), którą poznał podczas pobytu w Brukseli. Ich synem był profesor Jacek Kochanowicz (1946–2014). Został pochowany na warszawskim cmentarzu komunalnym Północnym (kwatera S-I-3/4-1-4).
Rzekome pomówienie Cyrankiewicza: W 1995 roku Gazeta Polska, a następnie Wprost, Nasza Polska i Sieci opublikowały rzekomą relację Tadeusza Kochanowicza na temat Józefa Cyrankiewicza. Wspomniana relacja nie została potwierdzona dowodami; Kochanowicz nie był więźniem KL Auschwitz, a przekazane zeznania nie mają potwierdzenia źródłowego.