Marian Utnik

Pułkownik dyplomowany artylerii Wojska Polskiego
07.12.1902 24.02.2003 Ostrowiec Świętokrzyski

Biografia

Marian Utnik urodził się 7 grudnia 1902 roku w Ostrowcu Świętokrzyskim. W wieku 18 lat zaciągnął się do Wojska Polskiego i walczył w 205 pułku piechoty podczas wojny polsko-bolszewickiej, uczestnicząc w Bitwie Warszawskiej, gdzie został ranny.

W 1924 ukończył Szkołę Podchorążych w Krakowie z bardzo dobrym wynikiem, a w latach 1924–1926 był uczniem Oficerskiej Szkoły Artylerii w Toruniu. 27 lipca 1926 został mianowany podporucznikiem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1926 i 9. lokatą w korpusie oficerów artylerii, wcielono go do 2. pułku artylerii polowej Legionów w Kielcach, który 31 grudnia 1931 został przemianowany na 2. pułk artylerii lekkiej Legionów. 15 sierpnia 1928 awansował na porucznika ze starszeństwem z 15 sierpnia 1928.

W 1933 został powołany do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, a po ukończeniu kursu w 1935 został przydzielony do Wielkopolskiej Brygady Kawalerii w Poznaniu. Na stopień kapitana został awansowany ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1936. W marcu 1939 pełnił służbę w Wyższej Szkole Wojennej jako sekretarz kursu doskonalenia dla oficerów dyplomowanych.

W czasie kampanii wrześniowej służył w III Oddziale Sztabu Naczelnego Wodza. Następnie działał w Polskich Siłach Zbrojnych we Francji i w 1. Brygadzie Strzelców w Szkocji. Od 1942 r. w Sztabie Naczelnego Wodza w Londynie, od 19 lipca 1944 r. – jako szef Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza.

Po zakończeniu wojny brał udział w konspiracyjnych strukturach Hel i był jednym z formalnych dysponentów środków funduszu Drawa, w tym złota Funduszu Obrony Narodowej, przenoszonych do polskiego rządu na uchodźstwie. W 1947–1949 stał się jawnie zaangażowany w współpracę z komunistycznym wywiadem wojskowym, a jego działania były częścią kontrowersyjnej operacji finansowej i politycznej.

W lipcu 1947 r. gen. Stanisław Tatar, wraz z Stanisławem Nowickim i Marianem Utnikiem, podjął decyzję o jawnej współpracy z wywiadem państwa komunistycznego. Jego działania, jak i innych członków Komitetu Trzech, były przedmiotem późniejszych procesów i badań historyków. W 1949 r. został aresztowany, a następnie osadzony w aresztach MBP oraz Głównego Zarządu Informacji. W latach 1951–1954 brał udział w procesach tatarowskich, gdzie skazano wielu oficerów; sam został skazany na 15 lat więzienia w 1951. Zwolniony został w 1956 r. i po zakończeniu służby pracował jako geodeta, aż do emerytury w 1965 r. W 1994 roku wystąpił w filmie dokumentalnym Krzysztofa Lang Powstanie Warszawskie 1944.

Pod koniec życia mieszkał w Domu Społecznym dla Kombatantów. Zmarł 24 lutego 2003 r. w Warszawie.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
Srebrny Krzyż Zasługi (1937)
Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Ciekawostki

Był szwagrem Gustawa Herlinga-Grudzińskiego i Maurycego Herlinga-Grudzińskiego
W 1994 wystąpił w filmie dokumentalnym Krzysztofa Lang Powstanie Warszawskie 1944
Zarządzał środkami Funduszu Drawa i złotem FON po wojnie

Udostępnij