Jerzy Aleksander Kawka

Aktor teatralny i filmowy
20.11.1925 30.11.-0001 Ostrowiec Świętokrzyski

Biografia

Urodzony w Ostrowcu Świętokrzyskim w robotniczej rodzinie. Po śmierci rodziców przeniósł się do Dubna, gdzie mieszkał do 1939 roku. Po wybuchu II wojny światowej pracował najpierw jako robotnik, a następnie urzędnik gminny. W 1944 roku został aresztowany przez NKWD i zesłany do lagru Jogła (podobóz obozu nr 270 w Borowiczach), gdzie przebywał do 1946 roku. Po zwolnieniu przeniósł się najpierw do Białej Podlaskiej, gdzie uzyskał maturę, a następnie do Warszawy, gdzie podjął pracę w Starostwie Warszawa Południe.

W latach 1947-1951 studiował w nowo powstałej Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie, w ostatnim roku nauki pełniąc funkcję nieoficjalnego sekretarza Aleksandra Zelwerowicza. Następnie został zaangażowany do zespołu Teatru Narodowego. Występował również w audycjach Teatru Polskiego Radia oraz w filmach.

W sierpniu 1956 roku wyemigrował do Szwecji, schodząc na ląd z pokładu wycieczkowca MS Mazowsze. Tam pracował fizycznie, m.in. w montowni samochodów Ford oraz wytwórni wind. Nawiązał również kontakt ze sztokholmską rozgłośnią Radia Wolna Europa. Stało się to powodem próby werbunku Kawki przez Służbę Bezpieczeństwa. Aktor doniósł o wszystkim swojemu przełożonemu, Michałowi Lisińskiemu, demaskując agentów bezpieki. W odwecie SB zorganizowało akcję Meduza, wskutek której udało się skutecznie rzucić na Kawkę podejrzenie o współpracę z bezpieką. W rezultacie w 1958 roku stracił on posadę w RWE.

W 1960 roku nawiązał kontakt z Leopoldem Kielanowskim, celem którego był przyjazd Kawki do Londynu na gościnne występy w Teatrze Polskim ZASP. Aktor przybył do Wielkiej Brytanii w 1961 roku i pozostał tam, występując w teatrze, współpracując jako dziennikarz oraz spiker z Radiem Wolna Europą oraz jako dziennikarz Wiadomości a także pisząc. Należał do ZASP, Polskiego Związku Pisarzy na Obczyźnie oraz Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. W 2009 roku przeniósł się na stałe do Szwecji, gdzie zmarł.

Filmografia: Żołnierz zwycięstwa (1953); Godziny nadziei (1955) - scharführer Schkoppeck; Pożegnanie z diabłem (1956).

Publikacje książkowe: Jutro wojna – co dalej? Refleksje uchodźcy (wyd. emigr. 1984); Pielgrzym przed czasem apokalipsy. Notatki z podróży do Izraela – Ziemi Świętej (wyd. emigr. 1987, wyd. kraj. 2000); Śnieg. Powieść współczesna (wyd. emigr. 1989); Początek czy koniec czasów (wyd. kraj. 1995).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Praca w Teatrze Narodowym oraz występy w audycjach Teatru Polskiego Radia i w filmach.
Emigracja do Szwecji w 1956 roku i kontynuacja kariery aktorskiej i dziennikarskiej na emigracji.
Współpraca z Radiem Wolna Europa i pisanie dla Wiadomości podczas pobytu za granicą.
Członkostwo w ZASP, Polskim Związku Pisarzy na Obczyźnie oraz Stowarzyszeniu Pisarzy Polskich.
Publikowanie serii książek o uchodźcach i podróżach, m.in. Jutro wojna – co dalej? Refleksje uchodźcy.

Ciekawostki

W 1956 roku wyemigrował do Szwecji, schodząc na ląd z pokładu MS Mazowsze.
W 1961 roku przybył do Wielkiej Brytanii i osiadł tam jako aktor, dziennikarz i spiker w Radiu Wolna Europa.
W 2009 roku przeniósł się na stałe do Szwecji, gdzie zmarł w 2016 roku.

Udostępnij