Dawid Bajgelman
Biografia
Dawid Bajgelman, znany także pod nazwiskami Beigelman i Bajgielman, urodził się 6 kwietnia 1888 roku w Ostrowcu Świętokrzyskim w rodzinie muzyków. Miał dziewięcioro rodzeństwa - siedmiu braci i siostrę - i wszyscy zajmowali się muzyką. Do 15 roku życia studiował w domu rodzinnym i kształcił się pod kierunkiem ojca Szymona, klarnecisty i dyrygenta. Następnie rodzina przeniosła się do Sosnowca, a w 1912 osiadła w Łodzi. W 1912 został mianowany dyrygentem orkiestry Teatru Żydowskiego Icchoka Zandberga, działającego w budynku Teatru Wielkiego.
Od 1915 był altowiolinistą w Łódzkiej Orkiestrze Symfonicznej. Dla łódzkiego teatru Scala skomponował operetki i opracował muzykę do inscenizacji takich dzieł jak Dybuk, co doprowadziło do światowej prapremiery i szerokiego tournée. Latem 1922 dyrygował w Teatrze Nowości w Krakowie.
Był kapelmistrzem w pierwszym żydowskim teatrze miniatur Azazel w Warszawie (1926–1927). W 1930 Nowy Żydowski Teatr Rewii Halastra i Ararat w Łodzi - współtwórca i kierownik muzyczny. W 1932 napisał muzykę do rewii Żydowskiego Towarzystwa Dramatycznego w Rzeszowie; w 1933–1937 kierował muzyką w teatrze Di Idisze Bande i współtworzył Nowy Żydowski Teatr Rewii Halastra.
W 1940–1944 w getcie łódzkim kontynuował działalność kompozytorską, tworząc dziesiątki melodii oraz muzykę do dwóch wierszy Jeszajahu Szpigla o śmierci Ewy. Zorganizował orkiestrę w Domu Kultury przy ul. Krawieckiej 3; 1 marca 1941 odbył się pierwszy koncert. Dla getta napisał także muzykę do licznych piosenek i kołysanek, które stały się popularne wśród mieszkańców. W sierpniu–wrześniu 1944 został wywieziony do KL Auschwitz, a stamtąd do obozu w Gliwicach, gdzie zginął.
Jego żoną była aktorka Anna (Andzia) Foderman; ich syn Pinchas Bajgelman przeżył wojnę na ZSRR i wyemigrował do USA, gdzie zmarł w 1981 roku.